Kargı

Çorum ili Kargı ilçesi

                                                                                                                                                  sarder.com.tr

Geleneklerimiz .... Göreneklerimiz ...  2

MÜBAREK GÜN VE GECELER:
RAMAZAN :  
Ramazan ayına günler öncesinden hazırlıklar yapılır. Şehrin muhtelif yerlerine mahyalar asılır. Evlerin genel temizliği, ramazan alışverişleri yapılır. Ramazan boyunca kandiller yanar. İftar ve sahurda ramazan topu atılır.Sahurda genellikle pilav pişirilir. Çoluk çocuk herkes sahura kalkar. Çocukları oruca alıştırmak için öğleye kadar oruç tutmaları teşvik edilir. Bu oruca “tekne orucu” denir. Tekne orucunu tutan çocuk bunu dedesine satar, ondan bahşiş alır.Ramazanın sonuna doğru bayram hazırlıkları başlar.Çocuklara  bayramlıklar alınır.
 
ARİFE GÜNÜ:
Arife günü sabah namazından sonra mezarlık ziyaretine gidilir. Mezarların genel bakımı yapılır, mezarlıkta bulunan ağaçlar ve mezarların üzerindeki çiçekler sulanır. Mezarların kenarına bir avuç pirinç veya kırık serpilir. Önce aile büyüklerinin mezarlarından başlamak üzere, akraba, eş, dost mezarları ve son olarak da Mihri Hatun Türbesi ziyaret  edilir, Yasin-i Şerif okunur.Genellikle sabah erken saatlerde erkekler, öğleden sonra da kadınlar mezarlık ziyaretine giderler. Mezarlık ziyareti akşama kadar sürer.
Arife günü ikindi namazından sonra Mihri Hatun Camii’nde, yatsı namazından sonra da İmambey Camii’nde Sakal-ı Şerif ziyareti yapılır.
 
RAMAZAN BAYRAMI:
Çocuklar bayram gününü dört gözle beklerler. Bayramlıklar yatağın baş ucuna konur. Bayram sabahı erkenden  bayram namazına gidilir. Namazdan sonra mahalle camilerinde, havanın durumuna göre caminin içinde veya bahçesinde bayramlaşma yapılır. Bayramlaşma hocanın duasıyla sona erer. Eve geldikten sonra çoluk çocuk kaldırılır, bayramlıklar giyilir ve hep birlikte ailenin en büyüğünün evinde toplanılır.Yemekten sonra büyüklerin elleri öpülür, çocuklara bayram harçlığı verilir. Bayram süresince akraba, konu komşu ziyaret edilerek büyüklerin elleri öpülür. Çocuklar para ve şeker verilerek sevindirilirler. Bayram günlerinde özel yemekler pişirilir, gelenlere baklava ikram edilir,
Resmi bayramlaşma ilçe müftülüğünde ve belediyede yapılır. Esnaf dükkanları ziyaret edilir. Hemen hemen herkes birbiriyle bayramlaşır. Bayramlaşmaya gelenlere şeker, kolonya ve çay ikram edilir. Bayram ziyaretleri bayram süresince devam eder.
 
KURBAN BAYRAMI:
Kurban Bayramı arifesinde de ramazanda olduğu gibi mezarlık ve Sakal-ı Şerif ziyareti yapılır. Bu defa her evde kurbanlık alma telaşı başlar. Kurbanlık olarak alınan küçükbaş hayvanlara arife günü akşamı kına yakılır. Aynı kınadan kızlar da ellerine yakarlar. Ramazan bayramında olduğu gibi erkenden yatılır, bayram namazına gidilir, mahalle camilerindeki bayramlaşmadan sonra eve gelinir.
Kurban kesilirken gözleri bağlanır, tekbirlerle kesilecek yere getirilir, çocuklar oradan uzaklaştırılır. Kurban kesilir, yemekler yenir, fakirlere verilmek üzere ayrılan paylar dağıtılır. Halk arasında bir tabir vardır,”Hak için kurban, küp için kıyma” diye. Kurban etinden yeterli payı dağıtmayanlar için kullanılır.
Bayramlaşma belediye, müftülük ve esnaf ziyaretleri ile devam eder. İşlerin yoğunluğu nedeniyle kurban bayramına katılım ramazan bayramına oranla düşük olur.
Akraba ziyaretleri tamamlanır, uzaktaki akrabaların bayramları telefonla aranarak kutlanır.
Eskiden ramazan ve kurban bayramı  günlerinde birdir bir, a gızım, tura oyunları oynanır, çıngırşağa binilirdi. Bu oyunlar “unutulan adetlerimiz” bölümünde anlatılmıştır.
 
İLK  NAMAZ:
Regaip Kandilinin kutlanacağı gün  “ilk namaz “ günüdür. Bu gün ikindiden sonra evlerde pilav pişirilir, komşulara ve yakın akrabalara dağıtılır. Halk arasında “aş bayramı” olarak da adlandırılır. Son yıllar pilavın yanı sıra başka yemek ve tatlılar da yapılmaktadır. Fırınlarda özel olarak pişirilen küçük ekmekler alınır. Akşama doğru yemekler dağıtılmaya başlanır. Gelinler, kızlar, sinilerin üzerine konmuş tabak tabak yemekleri komşu ve akrabalara dağıtırlar. Getirilen tabak boş verilmez, mutlaka içerisine başka bir yemek konularak geri verilir. Ayrılırken “kandiliniz mübarek olsun” denilir.
 
AŞURE GÜNÜ:
Muharrem ayının 10. günü aşure günü olarak kutlanır. Aşure pişirilip konu komşuya dağıtılır. Eve bolluk ve bereket getirmesi düşüncesiyle aşure günü bulgur, pirinç, mercimek vs. gibi yiyecekler alınır. Aşure gününden bir gün önce başlama üzere üç gün oruç tutulur. Unutulmak üzere olan bir adettir.
 
KANDİL GECELERİ:
Mevlid, Regaip, Berat, Miraç ve Kadir geceleri yüzyıllardır kutlanılan mübarek gecelerimizdir. Bu gecelerde camilerde mevlidler okunur, tesbih namazları kılınır, dualar edilir, yakınların kandilleri tebrik edilir. Eskiden bu gecelerde, akşam ile yatsı namazı arası çocuklar sokağa çıkar ve “Alahu, Mevlam hu, bu gece kadir gecesi” veya “berat gecesi” şeklinde bağırarak mahalleyi dolaşırlardı. Zamanla bu adet unutuldu.
© 2006 SarDer
Saraçlar Divanı Sosyal Dayanışma ve Kültür Derneği
sarderhaber@gmail.com