Müzeler

Müzeler Hakkında
Çorum Müzesi
Alacahöyük Müzesi
Boğazköy Müzesi
Yukarı Şehir'deki Yapılaşma

Doğu ile Batı arasında bir köprü vazifesi gören, insanlık tarihinin çeşitli dönemlerinde ön sıralarda yer almış ve pek çok uygarlığın beşiği olmuş ülkemizde, Çorum ve çevresi binlerce yıldır süregelen Anadolu'nun yerli kültür ve sanat geleneğini devam ettiren bölgelerin başında gelir. Tarih öncesi ve tarih çağlarında önemli kültürlere, uygarlıklara sahne olan Çorum İli, İç Anadolu'nun kuzeyi ile Orta Karadeniz Bölgesi'nin iç kısımlarında oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır. Çorum'da araştırma yapma ve eski eserleri toplama bilincinin oluşması üzerine ilk kez 1937 yılında Müze faaliyetlerine başlanmıştır. 1935 yılında Atatürk'ün direktifleriyle başlanan Alacahöyük kazısından elde edilen buluntular da yörede arkeolojiye ve eski esere olan ilginin artmasına neden olmuştur.

Çorum Müzeleri, İl sınırları içerisinde merkeze bağlı iki yerel müze ve örenyerleri ile birlikte üç ayrı yerde tek birim olarak hizmet vermektedir. Alacahöyük kazıları sonucunda eserlerin sergileneceği bir müzeye ihtiyaç duyulması üzerine 1940 yılında Alacahöyük Müzesi hizmete girmiş ve bu aynı zamanda ilk yerel müze ve ilk kazı yeri müzesi geleneğinin başlangıcı olmuştur. Bunu takiben 12 Eylül 1966 yılında Hititlerin başkenti Hattuşaş'ta Boğazköy Müzesi, 13 Ekim 1968 yılında ise Çorum Müzesi hizmete açılmıştır.

Başa Dön

Çorum Müzesi

İl merkezinde, Şehitler Abidesi yanında yer alan müze, 13 Ekim 1968 yılında hizmete açılmıştır. Tek katlı binada birbirleriyle bağlantılı dört teşhir salonu, eski eser deposu ve fotoğrafhane yer almaktadır. Çorum Müzesi'nin çekirdeğini Alacahöyük, Boğazköy, Ortaköy, Eskiyapar, Pazarlı, Kuşsaray ve Alişar Höyük kökenli eserlerin yanında satın alma eserler teşkil etmektedir. Ayrıca müzede etnografik eserler de yer almaktadır.

Birinci salon ve koridorda; Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait sikkeler, seramikler, cam koku kabı ve gözyaşı şişeleri, figürün ve heykelcikler, adak kabı, stel, lahit ve sütun başlıkları, süs eşyaları tipolojik olarak sergilenmektedir. İkinci salonda; Hitit ve Frig dönemlerine ait gaga ağızlı testiler, Hitit Dönemine ait banyo kabı, matara biçimli kap, vazolar, meyvelikler, ritonlar, kalıplar, potalar, ağırşaklar ve mühürler ile Frig Dönemine tarihlenen üzeri boyalı kaplar ve pişmiş topraktan üzeri kabartmalı çok renkli duvar levhaları sergilenmektedir. Salonların bağlantılarını sağlayan koridorda ise, Kalkolitik ve Eski Tunç Dönemine ait çeşitli formlardaki seramikler, idoller, taş ve bronzdan el baltaları, mızrak uçları ile Alişar kökenli kaplar yer almaktadır. Üçüncü ve dördüncü salonlarda Çorum yöresinin özelliklerini yansıtan halı ve kilimler, kadın giysileri, takı ve süs eşyaları ile Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait silahlar, ahşap ve madeni eserler, el yazması dini kitaplar sergilenmektedir. Bahçede; Hitit Dönemine ait Boğa tasvirli çeşme, Roma ve Bizans dönemine ait heykeller, mezar stelleri ile mil taşları, Selçuklu ve Osmanlı Dönemine ait kitabe ve mezar taşları teşhir edilmektedir.

Başa Dön

Aacahöyük Müzesi

Çorum Müzesi'ne bağlı olarak hizmet veren Alacahöyük Müzesi, Alaca İlçesi, Alacahöyük Köyü'nde yer almakta olup, Çorum'a 45 km. uzaklıktadır. Alacahöyük'te ilk yerel müze 1940 yılında teşhire açılmış, 1982 yılında ise yeni binasına taşınmıştır. İki katlı olan müzenin üst katında Hamit Zübeyr Koşay ve Remzi Oğuz Arık salonları bulunmaktadır. Kazı başkanlarının isimlerinin verildiği bu salonlarda Alacahöyük ve Pazarlı kazısında elde edilen eserler sergilenmektedir. Giriş salonunda ilk kazı malzemeleri, Kalkolitik Döneme ait el yapımı seramikler ile Eski Tunç Çağına ait 13 kral mezarının buluntu anını gösteren fotoğraflar ve pişmiş toprak eserler sergilenmektedir. İkinci salonda yer alan büyük duvar vitrinlerinde Hitit Dönemine ait pişmiş toprak gaga ağızlı testiler, tabaklar, çanaklar, mangal ve maltızlar ile matara biçimli kaplar, orta vitrinlerde ise Eski Tunç ve Hitit dönemlerine ait bronz iğneler, kemik süs eşyaları, kalıplar, hayvan figürinleri, iki adet çivi yazılı tablet teşhir edilmektedir. Ayrıca aynı salonda Frig Dönemine ait tek vitrinde Pazarlı eserleri arasında pişmiş toprak kabartmalı duvar levhaları, üzeri boyalı kaplar ve keklik biçimli riton yer almaktadır. Mahmut Akok Salonu olarak adlandırılan ve etnografik eserlerin sergilendiği alt katta ise, yöreye ait halı ve kilimler, ahşap tarım aletleri, dokuma tezgâhı ile Osmanlı Dönemine ait delici, kesici ve ateşli silahlar teşhir edilmektedir.

Başa Dön

Boğazköy Müzesi

Çorum Müzesi Müdürlüğü'ne bağlı olarak hizmet veren Boğazköy Müzesi Çorum'un 82 km. güneybatısındaki Boğazkale İlçe merkezinde yer almaktadır. 12 Eylül 1966 yılında açılan Müze, Boğazköy (Hattuşaş) kazılarında açığa çıkan ve çevreden müzeye gelen eserlerin depo ve sergilemesinin yapıldığı mahalli bir müze konumdadır.

Hitit Dönemine ait eserlerin ağırlıklı olduğu müzede Kalkolitik, Eski Tunç, Hitit, Frig, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserler de sergilenmektedir.

Müzenin giriş holünde Hattuşaş örenyerini gösterir bir harita ile kronolojik bir tablo yer almakta olup, aynı yerde Kral kapıdaki mülaj tanrı kabartması, Hitit Kralı IV. Tuthalia'nın kabartması ve onun karşısında ise hiyeroglif yazılı taş stel bulunmaktadır.

Giriş holünden geçilen birinci salonda; Kalkolitik, Eski Tunç ve Asur Ticaret Kolonileri Çağına ait pişmiş toprak eserlerin sergilendiği vitrinler ile bu salondan büyük salona geçilen bölümde ise Yazılıkaya'dan getirilen tanrıça İştar'ın kabartması yer almaktadır.

İkinci salonda; kronolojik olarak yapılan teşhir düzenlenmesinde Asur Ticaret Kolonileri ile Eski Hitit Dönemine ait büyük boy gaga ağızlı testiler ve bunların buluntu durumlarını gösteren fotoğraflar yer almaktadır. Bu vitrinlerin hemen yanında yer alan vitrinlerde ise Eski Hitit ve İmparatorluk Dönemine ait pişmiş toprak ve taş eserler, Frig Dönemine ait boyalı seramik kaplar, fibulalar, Roma Dönemine ait pişmiş toprak ve cam eserler, Bizans Dönemine tarihlenen bir kiliseye ait bronz malzemeler sergilenmektedir. Ayrıca müzede yer alan orta vitrinlerde yine Hitit Dönemine ait çivi yazılı tabletler, mühür baskılı pişmiş toprak bullalar, silindir ve damga mühürler, bronz baltalar, iğneler, taşçılık aletleri ve kalıplar ile fildişinden dans eden tanrıça, üçlü tanrıça grubu, pandantifler ve kabartmalı seramik parçaları teşhir edilmektedir. Vitrin aralarında da büyük boy testiler ile kabartmalı orthostatlar yer almaktadır.

Başa Dön

YukarıŞehir'deki Yapılaşma

Yukarı Şehir'de görülen yapılaşma üç evrelidir. Birinci evre ilk surların inşaatı ile çağdaştır. İkinci evre, surlarda görülen ilk tahribattan sonraki yeniden yapım ve tapınak kentinin son biçimini almış olması ile belli olan evredir. Son evrede ise mevcut yapılarda görülen tadilat ve tamiratlar dışında dinsel amaçlar dışında bir yeni yapılaşma başlamıştır. Yukarı Şehir'de "Mabedler Mahallesi" olarak bilinen alan sfenksli kapıdan; Nişantepe ve Sarıkale'ye kadar uzanır. Bu alanda çeşitli evrelere ait bir çok tapınak açığa çıkarılmıştır. Tapınak planlarının genel karakteri, bir orta avludan girilen ve birer dar ön mekân ile derin ana mekânlardan oluşan kült odaları grubunun yapıyı biçimlendirmesidir.

Tapınaklarda ele geçen malzemeler beş gruba ayrılmaktadır.

1- Seramikler, 2- Aletler, 3- Silahlar, 4- Kült objeleri, 5- Yazılı belgeler.

Yukarı Şehir'in girişinde, Büyükkale'nin hemen önünde yer alan Nişantepe ve Güneykale'de Hitit sonrası yapılaşmalar dikkat çekicidir ve bu M.Ö. 7-6. yüzyıla tarihlenen Frig yerleşmesidir. Hitit Döneminde bu alan topoğrafyaya göre üç bölümde incelenir:

Büyükkale'nin güneyindeki geçit (viaduct), Yukarı Şehir'e giden yolun iki tarafında ve Nişantepe'nin kuzeyinde önceden yerleşilen plato ile Güneykale'nin yerleşim alanı.

Kaynakça:T.C.Kültür Bakanlığı, Anıtlar ve Müzeler Genel Müdürlüğü, http://www.anadoluarkeolojisi.cjb.net/