 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ziyaretçi sayımız
Teşekkürler...
|
|
|
|
|
|
Genel Ekonomik Durum
Bölge ölçeğinde gördüğü işlevler açısından ne tam kentsel, ne
de tam kırsal nitelikler gösteren Çorum, yerleşmelerin bölgesel
kademelenmesinde üst kademedeki tüketici büyük kent ile alt kademedeki kırsal
yerleşmeler arasındaki ilişkiyi sağlayan, kırsal alandan elde edilen artı
ürünün toplandığı, tüketici merkeze iletildiği bir ara merkez ve bir “Pazar
yeri” durumundadır.
Dericilik
20. yy.
başlarında Çorum tabakhanelerinden elde edilen deriler Kayseri, Yozgat,
Merzifon, Samsun ve Amasya’ ya gönderilmektedir. Kent dışına satılan deri
türleri kösele ve sahtiyandır. Bu tarihlerde Çorum’ daki tabakhanelerin sayısı
73 tür.
Dokumacılık
19. yy.
da ve 20. yy. başlarında Çorum bölgesinde işlenmiş mal üretimine ilişkin en
önemli faaliyet kollarından biri de dokumacılıktır. Bu faaliyet konutlarda
sürdürülmekteydi. 1907 tarihli Ankara Vilayeti Salnamesindeki bilgilere göre,
Çorum’da yaklaşık 2000 dokuma tezgahı bulunduğu, dokunan çeşitler arasında
iyi kalitede çamaşırlık bez, İran ve Tosya taklidi şal kuşak, yünden yapılmış
aba, siyah şalvarlık kumaş, kilim ve seccade sayılmaktadır.
Çorum’da
dokumacılığın aile üretimi ölçeğinde ve geleneksel yöntemlerle 20. Yüzyıl
ortalarına kadar sürdüğü, 1940 yılında şehirde 486 tezgah olduğu
bilinmektedir.
Bakırcılık ve Demircilik
19. yy. da Çorum’da işlenmiş mal üretim
kollarından diğer ikisi ise bakırcılık ve demirciliktir. Her iki üretim
kolunun esnaf çarşıları biçiminde ayrı sokaklar üzerinde, birbirine oldukça
yakın konumda yer seçtikleri bilinmektedir.
Başa Dön
Ekonomik Altyapı ve
Organizasyon
Çorum Organize Sanayi Bölgesi
Sanayinin uygun alanlarda yapılanmasını sağlamak, şehirleşmeyi yönlendirmek,
çevre sorunlarını önlemek, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak,
imalat sanayi türlerinin belirli bir plan dahilinde yerleştirilmeleri ve
geliştirilmeleri amacıyla tasdikli arazi parçalarının gerekli alt yapı
hizmetleri ile ve ihtiyaca göre tayin edilecek sosyal tesisler ve
teknoparklarla donatıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde, ucuz
bedelle sanayici için arsa tahsis etmek amacı ile Organize Sanayi Bölgeleri
kurulmaktadır.
Çorum
Organize Sanayi Müteşebbis Heyeti; Çorum İl Özel İdaresi, Çorum Belediyesi,
Çorum Ticaret ve Sanayi Odası ve ÇOSİAD tarafından oluşturulmuştur.
Çorum
OSB 1977 yılında kurularak, 1980 yılında altyapı inşaatlarına, 1986 yılında da
arsa tahsislerine başlamış olup, toplam 437 ha. alanda Mevcut Bölge ve Tevsii
Alan bulunmaktadır.
Mevcut
bölgede 260 ha. alan üzerinde 85 adet sanayi parseli bulunmaktadır. Bunlardan
79 adedi sanayicilere tahsis edilmiş olup, 6 adet parsel boştur. Halen 41
sanayi tesisi çalışmaktadır. 18 sanayici ise proje hazırlama ve inşaat
safhasındadır.
Mevcut
bölgedeki firmalar genelde orta ölçekli olup, ağırlıklı olarak, makine, gıda,
yem, tel-metal, plastik-alüminyum alanlarında faaliyet göstermektedirler.
Bölgede 2500 işçi istihdam edilmektedir.
Çorum
OSB Tevsii Alanda 69 adet sanayi parseli bulunmaktadır.
Faaliyette bulunan firma sayısı ile tükettikleri elektrik miktarına ilişkin
verilere bağlı olarak, 1977 yılından bugüne kadar, üretim ölçeğinin büyüdüğü
görülmektedir.
Bölgede
üretimde olan tesisler aylık 30.000 ton su, 1.750.000 KWh elektrik
tüketmektedirler.
Başa Dön
Diğer sanayi Bölgeleri
Küçük Sanayi Siteleri
1- Çorum Küçük Sanayi
Sitesindeki işyeri sayısı (Oto parçacılar dahil) 708 olup, İşyerlerinin
bölünmesi sebebiyle bu sayıya 156 işyeri daha eklenmiştir. Sitede toplam
işyeri sayısı 864 ise de bunlardan 758’i faal 106’sı boş bulunmaktadır.
2- Sungurlu Küçük
Sanayi Sitesinde 268 işyerinin tamamı faaldir.
3- İskilip Küçük
Sanayi Sitesinde 213 işyerinin tamamı faaldir.
4- Osmancık Küçük
Sanayi Sitesinde 138 iş yeri mevcuttur.
İnşaatı Devam Eden Küçük Sanayi Siteleri
1- Alaca Küçük Sanayi
Sitesinde 86 işyeri mevcuttur. Site inşaatının fiziki ve nakdi gerçekleşme
oranı % 99 olup, çevre düzenlenmesi devam etmektedir.
2- Bayat Küçük
Sanayi Sitesinde 68 işyerinin fiziki ve nakdi gerçekleşme oranı % 36.4 dür.
3- Kargı Küçük Sanayi
Sitesinde 100 işyerinin fiziki ve nakdi gerçekleşme oranı % 99 olup, çevre
düzenlenmesi devam etmektedir.
Başa Dön
Tarım
İlde en
önemli faaliyet kolunu tarım ve hayvancılık oluşturur. Öncelikli olarak
üretimi yapılan tarım ürünleri arasında buğday, arpa, çeltik, yeşil mercimek,
nohut, şeker pancarı, pirinç ve kuru soğan sayılabilir.
Çorum
topraklarının % 49’u tarım arazisi, %29’u orman ve fundalık arazi, %11’i çayır
mera arazisi ve %11’i diğer araziler olarak dağılım göstermektedir. Türkiye
genelinde ise, bu durum sırası ile %26, %34, %26 ve %13 oranında dağılım
göstermektedir.
Tarım ve
orman alanları, Türkiye geneline göre Çorum’da daha fazla oranda olmakla
beraber; çayır ve mera alanları daha az orandadır.
Tarla
bitkileri yetiştiriciliğinde 292.360 ha.
alan ile buğday ekilişi başı çekmekte olup, bunu arpa, nohut, tane fiğ,
yeşil mercimek, ayçiçeği, şekerpancarı ve soğan ekiliş alanları takip
etmektedir. Elde edilen ürün miktarı bakımından ise 548.121
ton ile yine buğday önde gelmekte, onu 272.505 ton ile şeker pancarı,
189.950 ton ile arpa üretimi takip
etmektedir.
Türkiye
buğday üretimi 1999 yılında 18.000.000 ton iken, 2000 yılı üretimi artarak
21.000.000 ton olmuştur. 2001 yılı üretimi iklim şartlarına bağlı olarak iki
milyon tonluk bir düşüşle 19.000.000 olarak gerçekleşmiştir. 2002 yılında ise
19.500.000 ton olduğu tahmin edilmektedir.
FAO
verilerine göre 2002 yılı itibarıyla Dünya buğday üretimi yaklaşık 568 milyon
ton olup, buğday üretiminde ilk sırayı Çin almaktadır. Bu ülkeyi sırasıyla
Hindistan, Rusya, Amerika ve Fransa izlemektedir. Adı geçen ülkeler Dünya
buğday üretiminin % 51,7'sini gerçekleştirmektedir. FAO verilerine göre
Türkiye dünya buğday üretiminde % 3,5'lik payla 8' inci sırada yer almakta
olup, verimi dünya ortalamasına yakındır.
Çorum,
(292.360 ha.) buğday ekiliş alanı ile Türkiye’ nin (9.400.000 ha.) % 3,2’
sini,
Üretim
olarak ise (548.121 ton), Türkiye’ nin (20.000.000 ton) % 2,7’ sini
karşılamaktadır.
Arazi
Sulanma Durumu
İlde tarım
arazilerinin % 18’ i 113.432 ha. alan sulanmaktadır. Bunun % 18 ‘ i (20.909
ha.) Devlet sulaması, % 82’ si (92.523 ha.) halk sulaması olarak
gerçekleşmektedir.
Başa Dön
Çorum'da Odalar ve
Dernekler;
Çorum Ticaret ve Sanayi Odası
Çorum
Ticaret ve Sanayi Odası 1910 yılında kurulmuştur. Cumhuriyetten önce Çorum’da
50 kadar tüccar Ticaret ve Sanayi Odası’na kayıtlı idi. Bu dönemde oda yıllık
aidatları topluyor, tüccar kefaletlerini tasdik ediyordu.Cumhuriyetin
ilanından sonra 1927-1928 yıllarında 400 tüccar, 1300 esnaf Odaya
kayıtlıydı.Çorum Ticaret ve Sanayi Odasına, 2003 yılı itibariyle faaliyet
gösteren 2.956 üye kayıtlıdır.
Çorum
sanayisi ve ticaretinin gelişimine büyük katkı sağlayan imalata dayalı tüm
sektörlerle birlikte, ticaret ve tarım da önemini korumaktadır. 1997 yılı
verilerine göre, Çorum GSYİH’ sının % 31’ini ticaret, % 24.5’ini tarım, %
13,9’ini ulaştırma ve haberleşme, % 10.2’sini sanayi oluşturmuştur. Çorum
GSYİH’ sı içinde önemli payı ticaret (özellikle toptan perakende ticaret)
almaktadır.
Ticaret Borsası
Ticaret
Borsaları, Borsaya dahil maddelerin alım ve satımı, fiyatlarının tespit ve
ilanı işleriyle meşgul olan, alıcı ve satıcıların belli bir zamanda bir araya
gelerek, genellikle malın numunesine ve tipine istinaden büyük çapta alım ve
satım yapan ve dolayısıyla arz ve talebin belli yer ve zamanda karşılaşması
ile gerçek piyasa fiyatlarının oluşmasına imkan sağlayan
teşkilatlandırılmış pazarlardır.
Çorum
Ticaret Borsası 1988 yılında tüzel kişilik kazanmıştır. Önceleri sadece
kotasyona dahil ürünlerin tescilini yapan Borsa, 03.08.2000 tarihinden
itibaren spot borsacılığına başlamıştır. Hububat alanında Borsa Satış
Salonuna sahiptir. Borsada; hububat ve bakliyat, yumurta ve çeşitli gıda,
kasap, celep, besi, deri, bağırsak, hububat mamulleri, leblebi ve kuruyemiş
meslek mensuplarının oluşturduğu beş farklı alanda ihtisas komisyonu
bulunmaktadır. Borsa, Ticaret Borsası bulunmayan Kastamonu, Amasya gibi
İllere de hizmet yapmaktadır. Ticaret Borsasına kayıtlı 470 üye vardır.
Çorum
Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği
Esnaf ve
Sanatkarlar Odaları Birliği 1952 yılında kurulmuştur. Çorum Esnaf ve
Sanatkarlar Odaları Birliği Merkezde 23, İlçelerde 28 olmak üzere 51 adet
esnaf ve sanatkar odası, 370 Yöneticisi, sicile kayıtlı 39.620 üyesiyle, İl
düzeyinde yaygın bir örgütlenmeye sahiptir.
Taş ve
Toprağa Dayalı Sanayi
Tuğla ve
kiremit üretiminin dışında ateşe dayanıklı tuğla, seramik, yer karosu, mermer,
torbalanmış hazır kireç ve hazır beton tesislerinde üretim yapılmaktadır.
Makine Sanayi
Un,
tuğla ve kiremit fabrikaları makinelerinin bakım ve onarımı ile uğraşan
firmalar zamanla imalata yönelmiştir. Günümüzde un, yem ve tuğla kiremit
fabrikalarını kurabilen firmalar ortaya çıkmıştır.
Madencilik
Çorum
İli yeraltı kaynakları bakımından zengin değildir. Ancak, kayda değer olarak
linyit kömürü, alçı taşı (Jips), kalker, kalsit, tras taşı, krom,bakır, demir
ve mermer gibi maden ve mineral yatakları mevcuttur. Özellikle kömür
işletmeleri Osmancık, Bayat, Dodurga ve İskilip ilçelerinde toplanmıştır.
Toplam kömür üretimi 2002 yılında 68.493 tondur.
Başa Dön
Ticari Hayat
İş Hayatı İle İlgili Göstergeler
Şirketler
İl’de
2002 yılı itibariyle 346 anonim şirket,1455 limitet şirket,46 kollektif
şirket,3 holding mevcuttur.
Kooperatifler
İl
Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünün denetiminde 275 kooperatif bulunmaktadır. Bu
miktarın 184 ‘ü konut yapı kooperatifi, 26’sı toplu iş yeri ve küçük sanayi
sitesi kooperatifi, 34’ü motorlu taşıyıcılar kooperatifi, 11 tüketim
kooperatifi, 10’u Esnaf kefalet kooperatifi, 1’i Esnaf kefalet bölge birlik
kooperatifi, 3’ü Küçük sanat ve temin tevzi kooperatifi, 5’i ise Tarım Satış
kooperatifi dir.
Faaliyet
Alanlarına Göre Firma Dağılımı ve Hizmet Kuruluşları
Çorum
İlinde 3 döviz büfesi, 1 menkul kıymet borsası, 91 sigorta kuruluşu
bulunmaktadır. İl’de 81 toptan dağıtım firması, 2.200 perakendeci, 453 tüccar
ve komisyoncu olarak toplam 28.766 adet küçük esnaf ve zanaatkar
bulunmaktadır.
Başa Dön
İş Gücü ve İstihdam
Sigortalar Kurumuna tabi işyeri sayısı 6.000’ dir.
ÇORUM’ DA İSTİHDAM VE İŞSİZLİK
Çorum’da
işgücü, işgücüne katılma oranı ve işsizlik oranı aşağıdaki tabloda
gösterilmiştir. Burada görüldüğü gibi Çorum Merkezinde çalışabilir çağdaki (
12 ve daha yukarı yaştaki ) toplam nüfus 457.323 kişi, işgücü ise 261.457
kişidir. Buna göre işgücüne katılma oranı % 57 dir. İşgücünün % 94,5 i
(247.176 kişi) istihdam halinde iken yaklaşık % 5,4 (14.281) işsizdir.
Çorum da
işgücüne dahil olmayanlar 195.866 kişi olup çalışabilir (12 ve yukarı yaştaki
) nüfusun % 43 ünü oluşturmaktadır. İşgücüne dahil olmayan nüfusun belli başlı
alt grupları büyüklük sırasına göre ev işleri ile meşgul olanlar (ev
kadınları) öğrenciler, çalışamaz halde olanlar ve emeklilerden oluşmaktadır.
Bankacılık
Çorum ve
ilçelerinde 21’i merkezde olmak üzere toplam 40 adet banka şubesi
bulunmaktadır.
Başa Dön
Kamu Yatırımları
ÖNEMLİ YATIRIM PROJELERİ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
(DSİ Genel Müdürlüğü)
Obruk Barajı ve Hidroelektrik
Santrali
Projenin
amacı ; Kızılırmak üzerinde enerji ve ileriki yıllarda sulama amaçlı olarak
yapılmakta olan Obruk Barajı ve Hidroelektrik Santrali’nin inşaatına 1996
yılında başlanmış olup, bugüne kadar % 96,03 fiziki gerçekleşme sağlanmıştır.
2006 yılında 20.000.000 YTL ödenek ayrılmış ve tamamı harcanmıştır. 2007 yılında
ise 30 000 000 YTL ödenek ayrılmıştır. Öngörülen sürede bitirildiği takdirde
2008 yılında hizmete açılacak olan baraj ve hidroelektrik santrali 473.4 Gwh
enerji üretecektir.
Koçhisar Barajı;
Alaca
İlçesinde Büyüköz Çayı üzerinde sulama amaçlı olarak 1995 yılında İnşaatına
başlanmış olan Koçhisar Barajı 14.618 Ha. arazi sulayacak olup 161 milyon m³ su
depolayacaktır. Şantiye ana ulaşım yolu ve Balçıkhisar Köyü yolu alt temel
yapısı ve malzeme ocak yolları tamamlanmış olup; dolusavak yapısının beton
imalatı bitirilmiştir. Derivasyon tünelleri kaplama betonları, kontak ve
konsüldasyon enjeksiyonları ve giriş - çıkış yapıları tamamlanmıştır. Beton ve
kil kaplama çalışması kısmen yapılmıştır. 2003 - 2004 - 2005 - 2006 -2007
yılında ödenek verilemediğinden çalışma yapılamamıştır. İşin bitirilebilmesi
için yaklaşık 47 000 000 YTL ye ihtiyaç vardır.
Hatap Barajı;
Hatap
Çayı üzerinde sulama ve endüstri suyu temin amacıyla kurulmakta olan Hatap
Barajı’nın yapımına 1995 yılında başlanmıştır. 780 Ha. Arazi sulaması ve yıllık
4.300 bin m³ içme suyu temini amaçlanmaktadır. Çorum Alaca yolu TCK varyantına
ait hafriyat, dolgu menfez ve istinat duvarları çalışmaları tamamlanarak yol
ulaşıma açılmıştır.
Malzeme ocak yolları bitirilmiştir. Dolusavak
kazıları tamamlanmış olup beton imalatlar enerji kırıcı havuz hariç
bitirilmiştir.
Derivasyon tüneli açılmış, beton kaplama işi bitirilmiş olup suyun derivasyonu
sağlanarak gövde kazısına başlanmıştır..
2003 -
2004 - 2005 yıllarında ödenek verilemediğinden çalışma yapılamamıştır. 2006
yılında verilen toplam 7 000 000 YTL ödenek ile TCK Hatap varyantı tamamlanarak
işletmeye alınmıştır. Devamında derivasyon işlemi tamamlanarak gövde kazısında
460 000 m3 hafriyat yapılmış ve Dolusavak betonları tamamlanmıştır. 2007 yılında
verilecek olan 7 000 090 YTL ile gövde dolgusu 893 kotuna kadar yapılması
planlanmaktadır.
2007
yılı ödeneğinin harcanmasından sonra işin bitirilebilmesi için yaklaşık
11
000 000 YTL ye ihtiyaç vardır.
Çorum
İçmesuyu Projesi :
Projenin
amacı derivasyonlarla birlikte 17.4 Milyon m³ içme ve kullanma suyunun ilimize
teminidir. Yenihayat
Barajı Çorum İsale Hattı tamamlanmıştır. Şehre su verilmektedir. Ancak mevcut
arıtma tesisi yeterli olmadığı için yeni arıtma tesisi projesi yapılmıştır.
Arıtma tesisi ihalesi 14.07.2004 tarihinde yapılmış olup,21.02.2005 tarihinde de
yer teslimi ve işe başlama tutanakları tanzim edilmiştir. 5.428 m çelik boru
montajı ve iletim hattı çelik boru kaynaklama işleri tamamlanmış olup, ana isale
hattı vana bağlantısı yapılmıştır. Arıtma inşaatında mevcut 17.000 m3 beton %80
seviyesinde tamamlanmıştır .
İnce
inşaat işleri %10 oranında tamamlanmıştır.
Mekanik
montajlar %10 oranında tamamlanmıştır.
Tesis
ulaşım yolu stabilize kotuna kadar bitirilmiş ulaşıma açılmıştır
Çalışmalar devam etmektedir. 2006 yılında 6 500 000 YTL lik harcama yapılmıştır.
,2007
yılında ödeneği 3 900 000 YTL dir. Ancak inşaatın tamamlanabilmesi için %19,3
keşif artışı ile 1 500 000 YTL ek ödenek ihtiyacı Bölge müdürlüğü onayına
sunulmuş olup : Sözleşmeye göre Temmuz 2007 de bitirilecektir.
Bayındırlık ve İskan
Bakanlığı ( Karayolları Genel Müdürlüğü )Çorum
ilinde 618 km. devlet yolu, 372 km il yolu olmak üzere toplam 990 km. karayolu
ağı mevcuttur. Bunun 168 km.’si Beton asfalt, 822 km’si satıh kaplamadır. Asfalt
oranı %100’dür. Bu yolların bakım onarım işleri Çorum ve Osmancık İlçesindeki
şefliklerimiz tarafından yürütülmektedir. Çorum ve Osmancık İlçesi şubelerimizde
toplam 86 personel ile hizmet verilmektedir. Çorum İli
hudutları dahilinde 16 adet proje üzerinde çalışılmaktadır. Bu projelerin toplam
tutarı 584 milyon YTL’dir. Önceki yıllarda 416 milyon YTL harcanmıştır.
İLİMİZDE
DEVAM EDEN ÖNEMLİ KARAYOLLARI PROJELERİ ŞUNLARDIR1-MERZİFON-ÇORUM-SUNGURLU-DELİCE YOLU
Yol
inşaat uzunluğu : 154 km.
2007 yılı
ödeneği : 24 milyon YTL
Yolun
tamamlanması için
İhtiyaç
duyulan ödenek : 122 milyon YTL
Fiziki
Gerçekleşme Oranı : % 59.50
2-ALACA
AYRIMI- 6. BÖLGE HUDUDU (Alaca Yolu)
Yol
inşaat uzunluğu : 49 km.
2007 yılı
ödeneği : 1.8 Milyon YTL
Yolun
tamamlanması için
İhtiyaç
duyulan ödenek : 9 milyon YTL
Fiziki
Gerçekleşme Oranı : % 90.95
3-İSKİLİP
ŞEHİR GEÇİŞİ
Yol
inşaat uzunluğu : 10 km.
2007 yılı
ödeneği : 240 Bin YTL.
Yolun
tamamlanması için
İhtiyaç
duyulan ödenek : 2.6 milyon YTL
Fiziki
Gerçekleşme Oranı : % 55.64
Başa Dön
Çorum Leblebisi imalatı ve Çeşitler
376 kalori
19,2 protein
6,2 yağ
56,7
karbonhidrat
 Leblebi Üretimi
Çorum'
un sarı leblebisi kuru nohuttan yapılır. Nohutun leblebiye dönüşmesi için
bir buçuk aylık bir zaman gerekir. Tarihi dükkanlarda, tek kavrumluk
leblebiler çuvallardan tenekelere, oradan leğenlere doldurulur. Odun ateşi ile
yeterli sıcaklığa ulaşan fırına aktarılan leblebiler son kavurmadan sonra
tekrar çuvallara doldurularak satışa sunulur. Leblebinin acılı, tuzlu veya
karanfilli çeşitlere dönüşmesi, son kavurma aşamasında gerçekleşir.Yaklaşık
olarak yıllık 2.000 ton leblebi üretilerek yurt içine satılmaktadır.
Çorum'a özel
iki yeni leblebi çıtır leblebi ile çıtır fıstık ; kolestrolü sıfır olan bu iki
yeni ürün soya ununun leblebi ve fıstığa kaplanması ile imal
ediliyor.Zayıflamak ve formda kalmak isteyenler için özel bir çeşit!
Eextra Leblebi,Layt
leblebi(şeker+soya),Sakızlı Leblebi, Çikolatalı Leblebi,
Çıtır
leblebi(soyalı),Acılı Leblebi,Karanfilli leblebi ,
Tuzlu Leblebi ,
Meyveli Leblebi ,Sürmeli Kırık Leblebi
Üretim Detayları
Kuruyemişlerin
hemen hepsi yaş sebze veya meyvelerin kurutulması, bazılarının da bir kere
kavrulması ile yenebilecek kıvama gelir. Çorum'un meşhur sarı leblebisinde ise
durum biraz farklıdır. Leblebi zaten kuru olan nohuttan yapılır. Nohutun
leblebiye dönüşmesi bir buçuk aylık bir emeğin ürünüdür.
Tarihi
dükkanlarda, tek kavrumluk leblebiler çuvallardan tenekelere, oradan leğenlere
dolduruluyor. Odun ateşi ile yeterli sıcaklığa ulaşan fırına aktarılan
leblebiler son kavurmadan sonra tekrar çuvallara doldurularak dumanı üstünde
satışa sunulur.
Çorum'da her
köşebaşında bir leblebici dükkanı bulmanız mümkün. Öteden beri bu yörede
yetişen nohutun iriliği ve ve leblebiye dönüşümü haklı bir üne kavuşmuş.
Altmışlı yıllardan sonra artık bölgede yetiştirilen nohut, leblebi üretimine
yetmemeye başlamış ve başka bölgelerden nohut getirilmiş. Buna rağmen Çorum
Leblebisi ününden hiçbir şey kaybetmemiş. Senelerdir liderliğinden taviz
vermemesinin nedeni de kuşaktan kuşağa aktarılarak bugüne ulaşan kavurma
işlemlerindeki beceri olsa gerek. Nohuta ayrı bir lezzet ve altın sarısı
rengini kazandıran geleneksel leblebi üretimi bir yandan devam ederken, odunun
yerini tüp gazının aldığı modern yöntemler de kullanılmaya başlanmış.
Leblebi yapmak
için öncelikle ateş tuğlası, kerpiç, tava ve karıştırıcıdan oluşan bir kavurma
ocağı gerekiyor. Kullanılacak odunların is yapmayan cinsten olması ise
önemlidir. Eleme işleminden geçirilen nohutlar önce ayrılır. Birinci kavurma
işleminden sonra sıcak olarak çuvallara doldurulup iki gün dinlendiriliyor.
İkinci kavurmadan sonra yine iki gün dinlendirilen nohutlar kuru bir yere
serilerek 15-20 gün bekletiliyor. Bu kavurma ve dinlendirme işlemleri
leblebinin kalitesi açısından son derece önemlidir. Nohutlar 3. kavurmadan
önce nemlendirilip çuvallrada 1 gün bekletiliyor. 3. kavurmada nohutların
kabukları ayrılır. Buna "tek kavrum leblebi" denir. Leblebinin acılı, tuzlu
veya karanfilli çeşitlere dönüşmesi, bu son kavurma aşamasında gerçekleşiyor.
"Leblebi şekeri" ise kısa bir son kavurmadan sonra elde edilir. Hemen
belirtelim ki "sakız leblebi" adıyla da bilinen "beyaz leblebi" ayrı bir
uzmanlık gerektirmekte olup Çorum'a da başka yörelerden gelmiştir.
İmalat
sürecinden de anlaşılacağı gibi bu kadar çaba ve zahmet, Çorum leblebisinin
ününü yıllar öncesinden bugünlere taşımasının bedeli olsa gerek..
Başa Dön
|
|
|
